Trong quá trình chuyển đổi số, ngành y tế đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi mạnh mẽ phương thức quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Tại Bắc Ninh, định hướng xây dựng một hệ sinh thái y tế thông minh đang được đẩy mạnh với sự tham gia của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, dữ liệu lớn và các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin.
Trong bối cảnh Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng. Y tế cũng được đặt trong tiến trình này, với mục tiêu nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ người dân.
Hướng tới nền y tế số đồng bộ
Một hội thảo về xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh trên nền tảng AI, hạ tầng số và an ninh dữ liệu đã được tổ chức tại Bắc Ninh, thu hút hơn 120 đại diện đến từ các bệnh viện và đơn vị y tế.
Sự kiện tập trung vào những vấn đề được xem là nền tảng đối với quá trình hiện đại hóa ngành y tế, bao gồm hạ tầng công nghệ, quản trị dữ liệu, ứng dụng AI, bệnh viện thông minh và bảo vệ an toàn dữ liệu y tế.
Thời gian qua, ngành y tế Bắc Ninh đã triển khai nhiều nội dung chuyển đổi số trong hoạt động khám chữa bệnh. Bệnh án điện tử, kết nối dữ liệu y tế, sử dụng căn cước công dân trong quá trình khám chữa bệnh cũng như thanh toán không dùng tiền mặt đang từng bước được áp dụng.
Tuy nhiên, quy mô mạng lưới y tế lớn cũng đặt ra bài toán về khả năng kết nối và quản lý dữ liệu. Hệ thống hiện gồm 15 bệnh viện tuyến tỉnh, 16 bệnh viện đa khoa khu vực và 99 trạm y tế xã, phường. Bên cạnh đó là mạng lưới y tế tư nhân với 23 bệnh viện và 67 phòng khám đa khoa.
Khi số lượng dữ liệu và các hệ thống công nghệ tiếp tục tăng, yêu cầu về máy chủ, lưu trữ, nhân lực công nghệ thông tin cũng trở nên cấp thiết hơn. Đây là những yếu tố cần được đầu tư để các cơ sở y tế có thể chuyển từ những ứng dụng riêng lẻ sang một hệ sinh thái số có khả năng kết nối và vận hành thống nhất.
AI được xem là một lớp công nghệ quan trọng
Một trong những trọng tâm được đưa ra là đưa AI vào các hoạt động y tế một cách thực tế, thay vì chỉ dừng ở việc thử nghiệm công nghệ.
AI có thể hỗ trợ nhiều công việc như tìm kiếm thông tin, tổng hợp hồ sơ, xây dựng báo cáo, phân tích dữ liệu, hỗ trợ điều phối hoạt động và tự động hóa một số quy trình.
Điểm đáng chú ý là AI được định hướng như một công cụ hỗ trợ bác sĩ và nhân viên y tế, thay vì thay thế quyết định chuyên môn của con người. Những đánh giá và quyết định liên quan trực tiếp đến chuyên môn y khoa vẫn cần được thực hiện bởi đội ngũ có trách nhiệm.
Khi được kết hợp với dữ liệu y tế được tổ chức tốt, AI có thể mở ra khả năng phân tích và khai thác thông tin hiệu quả hơn, từ đó hỗ trợ cả hoạt động quản lý lẫn quá trình chăm sóc người bệnh.
Hạ tầng đám mây là nền móng cho chuyển đổi số
Sự phát triển nhanh của dữ liệu y tế khiến hạ tầng công nghệ trở thành một trong những yếu tố quyết định khả năng mở rộng hệ thống.
Các mô hình điện toán đám mây như Public Cloud, Hybrid Cloud, Multi Cloud và quá trình chuyển đổi hệ thống lên Cloud được giới thiệu như những phương án giúp các cơ sở y tế chủ động hơn trong việc mở rộng năng lực tính toán và lưu trữ.
Ngoài khả năng đáp ứng nhu cầu dữ liệu ngày càng lớn, hạ tầng Cloud còn có thể hỗ trợ sao lưu, phục hồi hệ thống khi xảy ra sự cố và tạo điều kiện để triển khai thêm những công nghệ mới.
FPT cho biết nền tảng FPT Cloud hiện cung cấp hơn 80 dịch vụ về hạ tầng và nền tảng. Hệ thống này đã được triển khai tại một số bệnh viện lớn, trong đó có Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM và Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, phục vụ các hệ thống như HIS và EMR.
Từ bệnh án điện tử đến mô hình bệnh viện thông minh
Một điểm quan trọng trong quá trình chuyển đổi số là thay đổi cách nhìn về bệnh án điện tử.
Nếu trước đây bệnh án điện tử được xem như một mục tiêu lớn của chuyển đổi số bệnh viện, thì trong giai đoạn tiếp theo, đây có thể trở thành lớp dữ liệu nền để phát triển các hệ thống thông minh hơn.
Mô hình bệnh viện thông minh được hình dung trên sự kết hợp của nhiều công nghệ như Cloud, Internet vạn vật (IoT), Big Data, AI, 5G và Robotics.
Các công nghệ này khi được kết nối với nhau có thể giúp thiết bị và hệ thống trong bệnh viện trao đổi dữ liệu, hỗ trợ phân tích, dự báo, tự động hóa quy trình, đưa ra cảnh báo và hỗ trợ quá trình ra quyết định.
Mục tiêu cuối cùng không chỉ nằm ở việc số hóa hồ sơ mà là tạo ra một hệ thống vận hành dựa trên dữ liệu, trong đó thông tin có thể được sử dụng xuyên suốt từ quản lý, điều hành đến chuyên môn và chăm sóc bệnh nhân.
An toàn dữ liệu trở thành yêu cầu bắt buộc
Cùng với việc số hóa và đưa AI vào y tế, vấn đề bảo vệ dữ liệu cũng ngày càng quan trọng.
Dữ liệu y tế chứa nhiều thông tin có tính nhạy cảm nên hệ thống cần được bảo vệ xuyên suốt quá trình thu thập, lưu trữ, xử lý và chia sẻ.
Các nội dung được đặt ra gồm đánh giá rủi ro, tuân thủ quy định, kiểm soát quyền truy cập, quản lý lỗ hổng, giám sát hệ thống, phát hiện nguy cơ và khả năng phục hồi dữ liệu khi xảy ra sự cố.
Theo hướng tiếp cận này, an ninh mạng không phải là một lớp bổ sung sau khi hệ thống được xây dựng mà cần được thiết kế ngay từ đầu, song hành với hạ tầng, dữ liệu và các ứng dụng AI.
Thực tế tại các bệnh viện Bắc Ninh
Tại phiên thảo luận về quá trình chuyển đổi từ bệnh án điện tử sang bệnh viện thông minh, câu chuyện được đưa về những ứng dụng cụ thể tại cơ sở khám chữa bệnh.
Bệnh viện Sản – Nhi Bắc Ninh số I chia sẻ kinh nghiệm triển khai các tiện ích số, trong đó có kiosk thông minh và các giải pháp hồ sơ, thanh toán điện tử. Những ứng dụng này hướng đến giảm sử dụng giấy tờ và tăng tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt.
Tuy nhiên, chuyển đổi số bệnh viện không chỉ là bài toán mua sắm phần mềm hay thiết bị. Một vấn đề quan trọng khác là thay đổi thói quen làm việc của nhân viên y tế cũng như thói quen sử dụng dịch vụ của người bệnh.
Do đó, quá trình triển khai cần đi kèm với quản trị sự thay đổi, đào tạo và tạo điều kiện để bác sĩ, nhân viên y tế và người dân thích nghi với phương thức vận hành mới.
FPT muốn xây dựng hệ sinh thái thay vì các giải pháp rời rạc
FPT cho biết định hướng của doanh nghiệp trong lĩnh vực y tế là kết nối nhiều năng lực công nghệ trên cùng một hệ sinh thái thay vì chỉ cung cấp từng phần mềm riêng biệt.
Trong hệ sinh thái này, FPT.eHospital đóng vai trò là nền tảng quản lý bệnh viện, phục vụ nhiều hoạt động từ khám chữa bệnh, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, bệnh án điện tử đến tài chính và điều hành.
Các lớp công nghệ khác như Cloud, AI, dữ liệu và an ninh mạng được kết hợp để tạo thành một hệ thống có khả năng tích hợp và trao đổi dữ liệu giữa nhiều bộ phận.
FPT cho biết doanh nghiệp hiện đã đồng hành với hơn 300 bệnh viện trên cả nước và xác định y tế là một trong những lĩnh vực trọng tâm trong quá trình tham gia chuyển đổi số.
Định hướng được đưa ra là cùng các cơ quan quản lý và cơ sở y tế giải quyết những vấn đề thực tế, từ xây dựng hạ tầng, kết nối dữ liệu đến triển khai AI và nâng cao năng lực quản trị.
Hệ sinh thái công nghệ được giới thiệu tại Bắc Ninh
Tại khu vực triển lãm của sự kiện, FPT giới thiệu nhiều nhóm giải pháp phục vụ quá trình số hóa ngành y tế.
Ở lớp hạ tầng, FPT Cloud và FPT AI cung cấp năng lực điện toán đám mây, AI và các ứng dụng phục vụ tương tác, xử lý thông tin.
FPT.eHospital hướng đến quản lý tổng thể hoạt động bệnh viện, tập trung thông tin điều trị và hỗ trợ xây dựng mô hình bệnh viện hạn chế giấy tờ.
Bên cạnh đó, nền tảng Y tế số của FPT được định hướng phục vụ kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống y tế khác nhau.
Ở cấp độ quy trình, các nền tảng Low-code và No-code tích hợp AI có thể hỗ trợ số hóa và tự động hóa nghiệp vụ. Trong khi đó, FPT.EagleEye mSOC đảm nhiệm vai trò giám sát, phát hiện và ứng phó với các vấn đề liên quan đến an ninh mạng.
Bắc Ninh đứng trước bước chuyển mới của y tế số
Điểm đáng chú ý trong định hướng mới là chuyển đổi số y tế tại Bắc Ninh đang được đặt trong một bức tranh rộng hơn: xây dựng đô thị thông minh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Thay vì triển khai công nghệ theo từng dự án độc lập, hướng tiếp cận được đặt ra là xây dựng một hệ sinh thái trong đó hạ tầng số là nền móng, dữ liệu và AI tạo ra giá trị, hệ thống bệnh viện thông minh kết nối các hoạt động, còn an ninh dữ liệu bảo vệ toàn bộ quá trình vận hành.
Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình này có thể giúp các cơ sở y tế nâng cao hiệu quả quản lý, giảm các quy trình thủ công, khai thác dữ liệu tốt hơn và tạo thêm nhiều tiện ích cho người bệnh.
Với Bắc Ninh, quá trình chuyển đổi từ bệnh án điện tử sang bệnh viện thông minh được xem là bước phát triển tiếp theo. Trọng tâm không chỉ là đưa công nghệ vào bệnh viện mà còn hình thành một phương thức vận hành mới dựa trên dữ liệu, AI và hạ tầng số, qua đó hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm của người dân.