Trong hoạt động khám chữa bệnh, bác sĩ và nhân viên y tế phải xử lý một lượng lớn thông tin mỗi ngày, từ dữ liệu của người bệnh, hướng dẫn điều trị, thông tin thuốc cho tới các tài liệu nghiên cứu và quy định chuyên ngành. Những công việc tưởng như đơn giản như tìm một thông tin thuốc, kiểm tra hướng dẫn chuyên môn hay hoàn thiện hồ sơ bệnh án đôi khi vẫn tiêu tốn đáng kể thời gian.
Một hướng tiếp cận mới là đưa trí tuệ nhân tạo vào ngay trong quy trình làm việc của cơ sở y tế. Thay vì chỉ sử dụng AI như một công cụ hỏi đáp riêng biệt, một số giải pháp đang hướng tới việc kết nối AI với hệ thống quản lý bệnh viện và bệnh án điện tử để hỗ trợ xuyên suốt quá trình khám chữa bệnh.
Trợ lý AI dành cho môi trường y tế Việt Nam
MediQ AI được phát triển với định hướng trở thành một trợ lý y khoa dành cho bác sĩ và nhân viên y tế tại Việt Nam. Nền tảng có khả năng tiếp nhận câu hỏi bằng tiếng Việt, phân tích nội dung theo ngữ cảnh y khoa rồi tìm kiếm và tổng hợp thông tin từ các nguồn tài liệu được kiểm chứng.
Các nhóm thông tin mà hệ thống có thể hỗ trợ gồm kiến thức y khoa, thông tin thuốc, hướng dẫn điều trị, tài liệu nghiên cứu cũng như những quy định liên quan đến hoạt động y tế.
Điểm được chú trọng là khả năng kiểm chứng. Thay vì chỉ đưa ra một câu trả lời, hệ thống cung cấp các tài liệu tham khảo để người sử dụng có thể kiểm tra lại thông tin. Trong trường hợp dữ liệu không đủ cơ sở, hệ thống có thể cảnh báo thay vì tự đưa ra kết luận dựa trên suy đoán.
Cách tiếp cận này nhằm giảm tình trạng nhân viên y tế phải mở nhiều nguồn khác nhau để tìm kiếm, đọc và đối chiếu thông tin trước khi sử dụng.
Không chỉ tìm kiếm thông tin thuốc
Phạm vi ứng dụng của AI không dừng ở việc tra cứu. Hệ thống còn có thể hỗ trợ tổng hợp các hướng chẩn đoán và phác đồ tham khảo dựa trên thông tin của từng trường hợp, đồng thời hỗ trợ đọc và tóm tắt tài liệu nghiên cứu.
Đối với các nghiên cứu khoa học, AI có thể giúp người dùng nhanh chóng nắm được những nội dung như thiết kế nghiên cứu, số lượng mẫu, mức độ bằng chứng và sự khác biệt giữa các hướng dẫn hoặc tài liệu.
Các tài liệu chuyên môn của từng cơ sở y tế cũng có thể được đưa vào hệ thống. Những nội dung như phác đồ điều trị, quy trình thao tác chuẩn (SOP) hoặc tài liệu nội bộ được lập chỉ mục để phục vụ việc tìm kiếm sau này.
Nhờ đó, bác sĩ có thể ưu tiên những quy trình và tài liệu đang được cơ sở mình sử dụng thay vì chỉ dựa vào nguồn thông tin chung trên internet.
Hỗ trợ tạo bệnh án và giảm nhập liệu
Một trong những công đoạn chiếm nhiều thời gian của nhân viên y tế là ghi chép và hoàn thiện hồ sơ. AI có thể tham gia vào phần việc này bằng cách tạo bản nháp bệnh án theo cấu trúc, sau đó chuẩn bị dữ liệu để kết nối với hệ thống thông tin bệnh viện hoặc bệnh án điện tử.
Trong hoạt động khám sức khỏe, công nghệ cũng có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu ban đầu và tạo bản nháp kết luận phân loại. Tuy nhiên, nội dung này vẫn phải được bác sĩ kiểm tra, chỉnh sửa và phê duyệt trước khi trở thành kết luận chuyên môn.
Cách triển khai này hướng đến việc giảm những thao tác nhập liệu lặp đi lặp lại, giúp nhân viên y tế dành nhiều thời gian hơn cho các công việc đòi hỏi chuyên môn.
Kết hợp AI với hệ thống quản lý bệnh viện
Song song với MediQ AI, MediQ HIS được định hướng hỗ trợ số hóa hoạt động quản lý và vận hành tại bệnh viện, phòng khám và các cơ sở y tế.
Điểm đáng chú ý là hai hệ thống được thiết kế để có thể kết nối với nhau. AI không nhất thiết phải hoạt động như một ứng dụng tách biệt mà có thể được đưa trực tiếp vào quy trình của hệ thống quản lý y tế.
Theo hướng này, dữ liệu khám chữa bệnh, hoạt động vận hành và công cụ hỗ trợ chuyên môn có thể được liên kết trong cùng một hệ sinh thái.
Việc tập trung dữ liệu và chuẩn hóa quy trình có thể giúp hạn chế nhập thông tin nhiều lần, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc quản lý, kiểm soát và khai thác dữ liệu y tế.
Theo dõi cả quy định và tài liệu pháp lý
Một nhu cầu khác của cơ sở y tế là cập nhật các quy định thường xuyên thay đổi. Hệ thống được thiết kế để hỗ trợ tra cứu văn bản pháp luật và theo dõi tình trạng hiệu lực của văn bản.
Điều này giúp người sử dụng phân biệt giữa quy định hiện hành với những văn bản đã được thay thế hoặc không còn hiệu lực.
Bên cạnh đó, các quy trình vận hành nội bộ cũng có thể được đưa vào hệ thống để nhân viên thuận tiện tra cứu khi cần.
Hướng tới giảm áp lực cho tuyến y tế cơ sở
Việc ứng dụng AI trong quy trình khám chữa bệnh còn được đặt trong bài toán chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh.
Khi bệnh án điện tử và dữ liệu y tế ngày càng được số hóa, các công cụ AI có thể hỗ trợ nhân viên y tế tuyến đầu xử lý thông tin nhanh hơn. Về lâu dài, dữ liệu được chuẩn hóa cũng có thể tạo thêm cơ sở cho công tác quản lý y tế và theo dõi tình hình sức khỏe cộng đồng.
Mục tiêu được đặt ra là hỗ trợ các cơ sở y tế tuyến đầu xử lý công việc hiệu quả hơn, qua đó góp phần hạn chế áp lực dồn lên các cơ sở tuyến trên.
AI vẫn chỉ là công cụ hỗ trợ
Dù có thể tham gia vào nhiều khâu, MediQ AI được định hướng như một công cụ tham khảo chứ không thay thế vai trò của bác sĩ.
Những quyết định liên quan đến chẩn đoán, kê đơn và điều trị vẫn thuộc trách nhiệm của người có chuyên môn. AI có thể giúp tìm kiếm, tổng hợp, tổ chức và đối chiếu thông tin, nhưng kết quả cuối cùng vẫn cần được nhân viên y tế kiểm tra và quyết định.
Cách tiếp cận này cũng cho thấy xu hướng đưa AI từ một công cụ độc lập vào sâu hơn trong hệ thống y tế: từ tìm kiếm kiến thức, kiểm tra thuốc và tài liệu chuyên môn, đến hỗ trợ hồ sơ bệnh án, quy trình vận hành và quản lý dữ liệu.
Trong bối cảnh các cơ sở y tế đẩy mạnh số hóa, việc kết hợp AI với bệnh án điện tử và hệ thống quản lý có thể trở thành một hướng phát triển đáng chú ý, đặc biệt ở những nơi phải xử lý khối lượng lớn thông tin nhưng nguồn lực nhân sự có hạn.