Trí tuệ nhân tạo đang ngày càng được đưa vào lĩnh vực y tế với mục tiêu hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn. Một trong những hướng ứng dụng đáng chú ý là sử dụng AI để hỗ trợ quá trình kê đơn thuốc.
Tại Anh, một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Oxford đã phát triển một công cụ có tên DrugGPT. Hệ thống này được xây dựng nhằm hỗ trợ bác sĩ phân tích tình trạng bệnh nhân và đưa ra những đề xuất về thuốc phù hợp, qua đó góp phần hạn chế những sai sót có thể xảy ra trong quá trình điều trị.
Kê đơn là một khâu đặc biệt quan trọng trong chăm sóc sức khỏe. Chỉ một sai sót về loại thuốc, liều lượng hoặc cách sử dụng cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và sức khỏe của người bệnh. Theo số liệu được đề cập trong bài viết, mỗi năm có khoảng 237 triệu trường hợp sai sót liên quan đến sử dụng thuốc tại Anh. Những sai sót này được ước tính gây thiệt hại khoảng 98 triệu bảng Anh và liên quan đến hơn 1.700 trường hợp tử vong mỗi năm.
DrugGPT được phát triển nhằm góp phần giải quyết một phần vấn đề đó. Thay vì chỉ đưa ra một câu trả lời đơn giản về loại thuốc nên sử dụng, công cụ có khả năng cung cấp thêm thông tin liên quan đến bệnh lý, đồng thời đề xuất phương án điều trị dựa trên tình trạng cụ thể của người bệnh.
Điểm đáng chú ý là hệ thống không chỉ đưa ra kết quả mà còn có thể trình bày cơ sở cho đề xuất của mình. Những hướng dẫn từ các nghiên cứu, sơ đồ quy trình và tài liệu tham khảo được sử dụng để giải thích vì sao một loại thuốc hoặc phương án điều trị được lựa chọn. Điều này giúp bác sĩ có thêm cơ sở để kiểm tra, đánh giá và cân nhắc trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Tuy nhiên, việc ứng dụng AI trong kê đơn không đồng nghĩa với việc giao quyền quyết định điều trị cho máy móc. Một trong những vấn đề được quan tâm là nguy cơ công nghệ làm giảm vai trò của con người trong quá trình khám và chữa bệnh.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng DrugGPT được thiết kế như một công cụ hỗ trợ chứ không phải một hệ thống thay thế bác sĩ. AI có thể xử lý thông tin và đưa ra các gợi ý, nhưng quyết định điều trị vẫn cần dựa trên chuyên môn, kinh nghiệm và đánh giá trực tiếp của bác sĩ đối với từng bệnh nhân.
Cách tiếp cận này cho thấy AI có thể đóng vai trò giống một “trợ lý” trong quá trình kê đơn. Bác sĩ có thêm một công cụ để tham khảo, kiểm tra các phương án và phát hiện những điểm có khả năng xảy ra sai sót, trong khi quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người.
Nếu được phát triển và kiểm chứng đầy đủ, những hệ thống như DrugGPT có thể góp phần nâng cao độ an toàn trong sử dụng thuốc, giảm nguy cơ sai sót và cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của AI trong y tế vẫn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, khả năng kiểm chứng thông tin và cách con người kiểm soát công nghệ.
Vì vậy, giá trị lớn nhất của AI trong kê đơn không nằm ở việc thay thế bác sĩ mà ở khả năng hỗ trợ họ xử lý thông tin và đưa ra quyết định tốt hơn. Đây cũng có thể là một hướng phát triển quan trọng khi trí tuệ nhân tạo ngày càng được tích hợp sâu hơn vào hệ thống chăm sóc sức khỏe.