Trí tuệ nhân tạo đang ngày càng được đưa sâu vào lĩnh vực y tế, đặc biệt ở khâu phát hiện và đánh giá ung thư. Một trong những công nghệ đáng chú ý hiện nay là hệ thống AI do các chuyên gia Hàn Quốc phát triển, có khả năng hỗ trợ nhận diện ung thư phổi và ung thư vú từ hình ảnh y khoa với độ chính xác được công bố lên tới 97–99%.
AI có thể hỗ trợ phát hiện ung thư từ hình ảnh
Theo thông tin được công bố, các chuyên gia thuộc Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) đã tham gia phát triển những công nghệ AI phục vụ chẩn đoán và điều trị ung thư.
Trong đó, Lunit Insight tập trung vào việc phân tích hình ảnh y khoa để nhận diện dấu hiệu bất thường liên quan đến ung thư phổi và ung thư vú. Đây đều là những loại ung thư có tỷ lệ mắc cao, vì vậy việc phát hiện bệnh sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Điểm đáng chú ý là hệ thống được thiết kế để có thể thực hiện quá trình phân tích với mức độ tự động hóa cao. Theo thông tin trong bài báo, Lunit Insight đạt độ chính xác khoảng 97–99% trong các bài toán được đề cập, mà không cần bác sĩ chẩn đoán hình ảnh trực tiếp thực hiện thao tác nhận diện ban đầu.
Điều này cho thấy AI có thể trở thành một công cụ hỗ trợ đáng kể cho hệ thống y tế, nhất là trong những trường hợp số lượng hình ảnh cần kiểm tra rất lớn.
Không chỉ phát hiện bệnh, AI còn hướng tới cá nhân hóa điều trị
Một hướng phát triển khác của Lunit là Lunit Scope.
Nếu Lunit Insight tập trung nhiều hơn vào khâu phân tích hình ảnh và phát hiện dấu hiệu ung thư, Lunit Scope được xây dựng theo hướng hỗ trợ các quyết định liên quan đến điều trị.
Mục tiêu của hệ thống là phân tích những đặc điểm sinh học của bệnh nhân để dự đoán khả năng đáp ứng với những phương pháp điều trị khác nhau. Nói cách khác, AI không chỉ được kỳ vọng trả lời câu hỏi “có dấu hiệu ung thư hay không”, mà còn hướng tới câu hỏi “phương pháp điều trị nào có khả năng phù hợp hơn với bệnh nhân này”.
Đây là hướng tiếp cận quan trọng của y học cá thể hóa, trong đó việc lựa chọn phương án điều trị được điều chỉnh dựa trên đặc điểm riêng của từng người thay vì áp dụng một phương pháp giống nhau cho tất cả bệnh nhân.
Công nghệ đã được triển khai trên phạm vi quốc tế
Theo số liệu được Tuổi Trẻ dẫn lại, đến cuối tháng 7-2025, công nghệ của Lunit đã được triển khai tại hơn 10.000 cơ sở y tế ở 65 quốc gia.
Lunit cũng đã hợp tác với Microsoft để phát triển các nền tảng chẩn đoán thế hệ mới. Doanh nghiệp này đồng thời mở rộng hoạt động tại châu Âu và Trung Đông thông qua hợp tác với Volpara Healthcare, một công ty hoạt động trong lĩnh vực sàng lọc ung thư vú.
Những hợp tác này cho thấy AI trong chẩn đoán hình ảnh đang dần chuyển từ phạm vi nghiên cứu sang các ứng dụng thực tế trong hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Mục tiêu không chỉ là phát hiện sớm
Theo định hướng được công bố bởi Lunit, phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm có thể mang lại hai lợi ích lớn: tăng cơ hội điều trị hiệu quả và giúp lựa chọn phương án điều trị phù hợp hơn.
Khi bệnh được nhận diện sớm, bác sĩ có thể có thêm thời gian và thông tin để đánh giá tình trạng bệnh nhân. Đồng thời, việc xác định phương pháp điều trị phù hợp với đặc điểm sinh học của từng người có thể góp phần hạn chế những phương án kém hiệu quả và hướng tới sử dụng nguồn lực y tế hợp lý hơn.
Lunit hiện cũng mở rộng hoạt động từ chẩn đoán sang lĩnh vực điều trị và đã hợp tác với 15 trong số 20 công ty dược phẩm lớn hàng đầu thế giới, trong đó có AstraZeneca và Genentech.
AI có thay thế bác sĩ?
Con số 97–99% dễ tạo cảm giác rằng AI có thể thay thế hoàn toàn con người trong chẩn đoán ung thư. Tuy nhiên, cần hiểu đúng ý nghĩa của con số này.
AI trong trường hợp trên chủ yếu đóng vai trò phân tích và hỗ trợ chuyên môn. Một hệ thống đạt độ chính xác cao trong một bài kiểm tra hoặc một nhiệm vụ cụ thể không đồng nghĩa với việc nó có thể tự mình xử lý mọi tình huống y khoa ngoài thực tế.
Chẩn đoán và điều trị ung thư thường liên quan đến nhiều yếu tố: hình ảnh, xét nghiệm, tiền sử bệnh, tình trạng sức khỏe, kết quả giải phẫu bệnh và nhiều thông tin lâm sàng khác. Vì vậy, kết quả do AI đưa ra cần được đặt trong bối cảnh y khoa phù hợp.
Điểm mạnh lớn nhất của công nghệ này nằm ở khả năng xử lý lượng dữ liệu hình ảnh lớn, nhận diện những dấu hiệu đáng chú ý và hỗ trợ nhân viên y tế đưa ra đánh giá nhanh hơn.
Một hướng đi rộng hơn của AI trong ung thư
Lunit không phải trường hợp duy nhất cho thấy AI đang được ứng dụng vào lĩnh vực ung thư. Nhiều nhóm nghiên cứu trên thế giới cũng đang sử dụng AI để dự đoán nguy cơ tái phát, phân tích dấu ấn sinh học hoặc đánh giá khả năng đáp ứng điều trị.
Chẳng hạn, một hệ thống AI được phát triển tại Singapore được đề cập trong cùng bài viết có khả năng dự đoán sự tái phát của ung thư biểu mô tế bào gan với độ chính xác khoảng 82%.
Những kết quả này cho thấy vai trò của AI trong ung thư đang mở rộng theo ba hướng chính: phát hiện bệnh, dự đoán diễn biến và hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị.
Trong tương lai, AI nhiều khả năng sẽ trở thành một lớp công nghệ hỗ trợ phía sau đội ngũ y tế, giúp bác sĩ xử lý dữ liệu nhanh hơn và đưa ra quyết định dựa trên nhiều thông tin hơn. Điều quan trọng không chỉ nằm ở việc AI đạt độ chính xác bao nhiêu phần trăm, mà còn là công nghệ đó được kiểm chứng, triển khai và giám sát như thế nào trong môi trường y tế thực tế.