Một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) được phát triển từ nguồn dữ liệu gồm hơn 30.000 hình ảnh siêu âm nhân tuyến giáp và thông tin của hơn 10.000 bệnh nhân Việt Nam đang được xây dựng nhằm hỗ trợ bác sĩ đánh giá nguy cơ ung thư tuyến giáp.
Thông tin này được PGS.TS Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, chia sẻ tại lễ kỷ niệm thành lập bệnh viện và Hội nghị Khoa học Bệnh viện Nội tiết Trung ương lần thứ 16 diễn ra trong hai ngày 11 và 12/9.
AI hỗ trợ nhận diện những trường hợp có nguy cơ
Theo PGS.TS Phan Hướng Dương, kho dữ liệu nói trên được xem là một trong những tập dữ liệu lớn trên thế giới liên quan đến hình ảnh siêu âm nhân tuyến giáp. Đáng chú ý, hệ thống được phát triển dựa trên dữ liệu hình ảnh của người Việt Nam, qua đó hướng tới khả năng ứng dụng phù hợp hơn với thực tế khám chữa bệnh trong nước.
Nhu cầu phát hiện sớm các bất thường và ung thư tuyến giáp hiện rất lớn. Không chỉ những bệnh viện tuyến trung ương hay tuyến chuyên khoa phải tiếp nhận số lượng người bệnh đáng kể, mà các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu cũng ngày càng phải thực hiện nhiều hoạt động sàng lọc.
Trong khi đó, số lượng bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong đánh giá hình ảnh tuyến giáp không phải lúc nào cũng đáp ứng được nhu cầu. Đây là một trong những lý do hệ thống AI được phát triển nhằm trở thành công cụ hỗ trợ trong quá trình đọc và đánh giá siêu âm.
Mục tiêu quan trọng của giải pháp là góp phần nâng cao chất lượng phân loại nguy cơ, đồng thời hạn chế những chỉ định xét nghiệm tế bào không thật sự cần thiết ở các trường hợp có nguy cơ thấp. Nếu được sử dụng phù hợp, công cụ này có thể giúp giảm các can thiệp không cần thiết, tiết kiệm nguồn lực và hạn chế những tác động không đáng có đối với người bệnh.
AI không thay bác sĩ đưa ra chẩn đoán
Quy trình hoạt động của hệ thống được thiết kế theo hướng AI đóng vai trò hỗ trợ thay vì thay thế bác sĩ.
Sau khi người bệnh được siêu âm tuyến giáp, bác sĩ có thể đưa hình ảnh vào hệ thống để AI phân tích. Dựa trên các đặc điểm hình ảnh, hệ thống đưa ra đánh giá về khả năng tổn thương thuộc nhóm nguy cơ ung thư hoặc lành tính.
Kết quả này được cung cấp dưới dạng thông tin tham khảo để bác sĩ có thêm cơ sở khi đánh giá trường hợp cụ thể. Quyết định chẩn đoán cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ, dựa trên hình ảnh siêu âm cùng các dữ liệu lâm sàng và chuyên môn cần thiết.
Độ đặc hiệu của hệ thống trong sàng lọc ung thư tuyến giáp được đánh giá trên 85%.
Một điểm đáng chú ý khác là AI có khả năng phát hiện và cảnh báo những trường hợp có nguy cơ mà trong quá trình đánh giá thông thường bác sĩ có thể bỏ sót. Những cảnh báo này giúp bác sĩ có thêm cơ sở để kiểm tra kỹ hơn trước khi đưa ra kết luận.
Có thể hỗ trợ cả bệnh viện tuyến dưới
Hệ thống không chỉ hướng tới các bệnh viện lớn mà còn có tiềm năng triển khai tại các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu.
Ngoài bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ lâm sàng cũng có thể truy cập và xem lại kết quả siêu âm trên hệ thống. Việc cho phép nhiều chuyên khoa cùng tham khảo dữ liệu có thể tạo điều kiện để các bác sĩ phối hợp đánh giá, từ đó nâng cao khả năng phát hiện những trường hợp bất thường.
Quy trình được xây dựng theo nguyên tắc: bác sĩ thực hiện siêu âm và đưa ra nhận định ban đầu, sau đó tham khảo kết quả phân tích từ AI trước khi hoàn thiện kết luận.
Hệ thống đã được đưa vào thử nghiệm trong thực tế tại Bệnh viện Nội tiết Nghệ An, Bệnh viện Nội tiết Thanh Hóa và Bệnh viện Bắc Giang. Kết quả bước đầu cho thấy công cụ AI có thể cải thiện đáng kể quá trình đưa ra chỉ định của bác sĩ.
Theo đánh giá được công bố, một số chỉ số của hệ thống đạt mức tương đương, thậm chí cao hơn nhóm bác sĩ có khoảng 5-10 năm kinh nghiệm. Giá trị hỗ trợ của AI được kỳ vọng đặc biệt rõ ở các cơ sở tuyến ban đầu, nơi việc tiếp cận với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm có thể còn hạn chế.
Sau khi hoàn tất quá trình bảo vệ và nghiệm thu đề tài, hệ thống dự kiến sẽ được chuyển giao cho các bệnh viện. Mục tiêu là mở rộng khả năng ứng dụng AI trong sàng lọc, góp phần phát hiện sớm những trường hợp ung thư tuyến giáp có nguy cơ.
AI ngày càng được đưa vào quản lý bệnh nội tiết
Ứng dụng AI trong sàng lọc tuyến giáp chỉ là một phần trong định hướng chuyển đổi số và khai thác dữ liệu y tế của Bệnh viện Nội tiết Trung ương.
TS.BS Phan Hoàng Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, cho biết Hội nghị Khoa học lần thứ 16 tập trung vào những tiến bộ về công nghệ và AI trong quản lý các bệnh nội tiết – chuyển hóa.
Không chỉ hỗ trợ chẩn đoán, công nghệ AI còn được kỳ vọng tham gia vào nhiều khâu khác như nhận diện nguy cơ, lựa chọn phương án điều trị, theo dõi diễn biến bệnh và quản lý người mắc bệnh mạn tính.
Đây là hướng đi đáng chú ý trong bối cảnh các bệnh như đái tháo đường, béo phì, bệnh lý tuyến giáp, rối loạn lipid máu cũng như các vấn đề tim mạch và thận liên quan ngày càng cần được theo dõi lâu dài và liên tục.
Việc kết hợp dữ liệu y tế với các công nghệ phân tích hiện đại có thể tạo ra những công cụ hỗ trợ bác sĩ theo hướng cá thể hóa hơn, thay vì chỉ dựa vào một phương pháp đánh giá riêng lẻ.
Bệnh viện Nội tiết Trung ương kỷ niệm 57 năm thành lập
Ngày 12/9, Bệnh viện Nội tiết Trung ương tổ chức lễ kỷ niệm 57 năm thành lập, đánh dấu chặng đường từ một cơ sở chuyên sâu về phòng, chống bướu cổ trở thành bệnh viện phát triển nhiều lĩnh vực trong chuyên ngành nội tiết và chuyển hóa.
Trong quá trình phát triển, bệnh viện đẩy mạnh triển khai các kỹ thuật chuyên sâu, chuyển đổi số, khai thác dữ liệu y tế và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hoạt động chuyên môn.
Trước đó một ngày, ngày 11/9, bệnh viện cũng đưa Tòa nhà C tại cơ sở Tứ Hiệp vào sử dụng. Công trình được khởi công từ tháng 7/2025, nhằm bổ sung không gian phục vụ hoạt động khám bệnh, chẩn đoán, điều trị, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe.
Việc xây dựng hệ thống AI từ dữ liệu siêu âm tuyến giáp là một bước tiếp theo trong quá trình ứng dụng công nghệ vào chuyên ngành nội tiết. Nếu được triển khai rộng rãi, công cụ này có thể hỗ trợ bác sĩ ở nhiều tuyến trong việc phân loại nguy cơ, hạn chế bỏ sót tổn thương đáng ngờ và góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện sớm ung thư tuyến giáp.